تحلیل بیبلیومتریک ورزش‌های الکترونیک: شناسایی ساختار دانش، روندهای کلیدی و افق‌های پژوهشی آینده

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 استاد، گروه مدیریت ورزشی، دانشگاه تهران، تهران، ایران.

2 دکتری، گروه مدیریت ورزشی، دانشگاه شهید چمران اهواز، اهواز، ایران.

3 دانشجوی دکتری، گروه مدیریت ورزشی، دانشگاه تهران، تهران، ایران.

4 استادیار، گروه تربیت بدنی و علوم ورزشی، واحد یاسوج، دانشگاه آزاد اسلامی، یاسوج، ایران.

10.30473/arsm.2026.75532.3991

چکیده

این پژوهش با هدف تحلیل نظام‌مند پویایی‌های حوزه نوظهور ورزش‌های الکترونیک، از طریق به‌کارگیری روش‌شناسی علم‌سنجی انجام شده است. هدف اصلی، شناسایی روندهای غالب پژوهشی، کنشگران کلیدی (شامل محققان، نشریات و نهادهای اثرگذار) و کانون‌های تحقیقاتی فعال در بدنه دانش کنونی این حوزه است. داده‌ها از پایگاه استنادی اسکوپوس جمع‌آوری و با استفاده از ابزار بیبلیوشاینی (مبتنی بر پکیج R) تحلیل شده‌اند. یافته‌ها حاکی از توسعه چشمگیر و شتابان حوزه ورزش‌های الکترونیکی با نرخ رشد 42/25 است. این یافته، با میانگین پایین سن مدارک (94/2 سال) و متوسط بالای استناد به هر مدرک (3/15)، بر تازگی و اهمیت پژوهش‌های این حوزه صحه می‌گذارد. تنوع موضوعی (بیش از ۴۹۰۰ کلیدواژه)، همکاری‌های گسترده بین‌المللی (۲۷/۱۹) و تعامل بالای محققان (۳/۶۳)، مؤید ماهیت مشارکتی و جهانی این قلمرو نوظهور است. بررسی روندهای انتشار مقالات نیز افزایش چشمگیر تولیدات علمی از سال ۲۰۱۷ به بعد را آشکار می‌سازد. تحلیل ۱۰ مقاله پراستناد نشان می‌دهد که پژوهش‌های هیلوِرت-بروس و همکاران (۲۰۱۸) «پیرامون رفتارهای کاربران در پلتفرم توییچ» و سئو (۲۰۱۶) در خصوص تحولات هویتی در اکوسیستم ورزش‌های الکترونیکی، از برجستگی ویژه‌ای برخوردارند. تحلیل ساختار همکاری بین دانشگاه‌ها نیز نقش کلیدی برخی از مؤسسات (مانند دانشگاه کراس ساوتر) در تسهیل ارتباطات بین‌المللی را نشان می‌دهد. این مطالعه با ارائه یک دیدگاه نسبتاً جامع و داده محور، زمینه را برای شناخت دقیق‌تر وضعیت کنونی و جهت‌دهی تحقیقات آتی در حوزه ورزش‌های الکترونیکی هموار می‌سازد.

کلیدواژه‌ها

موضوعات

مراجع

Anwar, S., Noor, S., & Asrar-ul-Haq, M. (2023). Health risk behaviors among university students: the role of outdoor sports and electronic sports. Journal of Humanities and Applied Social Sciences, 5(1), 20-34. doi.org/10.1108/JHASS-06-2021-0104
Block, S., & Haack, F. (2021). eSports: a new industry. In SHS Web of Conferences (Vol. 92, p. 04002). EDP Sciences.‏ doi.org/10.1051/shsconf/20219204002
Bobrovich, I. (2022). Esports: Insider tips on succeeding in the industry that is shaping the future of entertainment. Apress.
Chernyavskaya, A. G. (2021). ESports: a Review of Foreign and Russian Media Resources. RUDN Journal of Studies in Literature and Journalism, 26(2), 325-330.doi.org/10.22363/2312-9220-2021-26-2-325-330
Chiu, W., Fan, T. C. M., Nam, S. B., & Sun, P. H. (2021). Knowledge mapping and sustainable development of esports research: A bibliometric and visualized analysis. Sustainability, 13(18), 10354.‏ doi.org/10.3390/su131810354
Cobo, M. J., López‐Herrera, A. G., Herrera‐Viedma, E., & Herrera, F. (2011). Science mapping software tools: Review, analysis, and cooperative study among tools. Journal of the American Society for information Science and Technology, 62(7), 1382-1402.‏ doi.org/10.1002/asi.21525
Czakó, A., Király, O., Koncz, P., Yu, S. M., Mangat, H. S., Glynn, J. A., ... & Demetrovics, Z. (2023). Safer esports for players, spectators, and bettors: Issues, challenges, and policy recommendations. Journal of Behavioral Addictions, 12(1), 1-8.‏ doi.org/10.1556/2006.2023.00012
Dašić, D., Vitković, B., & Kostadinović, M. I. (2024). The Influence оf E-Sports оn Economy Education аnd Cultural Communication. International Journal of Cognitive Research in Science, Engineering and Education, 12(3), 647-655.doi.org/10.23947/2334-8496-2024-12-3-647-655
Fortune Business Insights. (2025) Esports Market. Retrieved from .https://www.fortunebusinessinsights.com/esports-market-106820
Gábriš, T., Hamuľák, O., Kocharyan, H., & Ramil, P. M. (2024). Esports between the Sports and Entertainment Industry: In Search of Division Lines. TalTech Journal of European Studies, 14(2). doi.org/10.2478/bjes-2024-0022
García-Lanzo, S., & Chamarro, A. (2018). Basic psychological needs, passion and motivations in amateur and semi-professional eSports players. Aloma: revista de psicologia, ciències de l'educació i de l'esport Blanquerna, 36(2), 59-68. doi.org/10.51698/aloma.2018.36.2.59-68
Hamari, J., & Sjöblom, M. (2017). What is eSports and why do people watch it?. Internet research, 27(2), 211-232. doi.org/10.1108/INTR-04-2016-0085
Kanellopoulos, A., & Giossos, Y. (2024). ESPORTS: PHILOSOPHICAL PERSPECTIVES. European Journal of Physical Education and Sport Science, 11(1).‏ doi.org/10.46827/ejpe.v11i1.5383
Kim, J., Kim, K., Kim, H., & Li, S. (2024). Public perception of esports: an examination of esports image and genre differences. Sport Management Review, 1-24. doi.org/10.1080/14413523.2024.2398836
Kong, R. (2024). Research on the Development of E-sports Events in Today’s Era. Lecture Notes in Education Psychology and Public Media, 59(1). doi.org/10.54254/27537048/59/20241777
Li, J., Goerlandt, F., & Reniers, G. (2021). An overview of scientometric mapping for the safety science community: Methods, tools, and framework. Safety Science, 134, 105093. doi.org/10.1016/j.ssci.2020.105093
Li, H., Arslan, H. M., Mousa, G. A., & Abbas, A. (2023). Exploring sustainability disclosures in family firms: a bibliometric analysis. Economic research-Ekonomska istraživanja, 36(3).‏ doi.org/10.1080/1331677X.2023.2188238
Ma, S. C., Byon, K. K., Jang, W., Ma, S. M., & Huang, T. N. (2021). Esports spectating motives and streaming consumption: Moderating effect of game genres and live-streaming types. Sustainability, 13(8), 4164.‏ doi.org/10.1556/2006.2023.00012
Mancini, M., Cherubino, P., Cartocci, G., Martinez, A., Di Flumeri, G., Petruzzellis, L., ... & Babiloni, F. (2022). Esports and visual attention: evaluating in-game advertising through eye-tracking during the game viewing experience. Brain Sciences, 12(10), 1345. doi.org/10.3390/brainsci12101345
Marelić, M., & Vukušić, D. (2019). E-sports: Definition and social implications. Exercise and Quality of Life Journal, 11(2), 47-54. doi.org/10.31382/eqol.191206
Meng-Lewis, Y., Wong, D., & Liu, C. (2024). The emergent community of esports fans in Japan: an analysis of motivations and preferences. Managing Sport and Leisure, 1-32. doi.org/10.1080/23750472.2024.2373149
Overå, S., Bakken, A., & Hyggen, C. (2024). Prevalence and Characteristics of Female and Male Esports Players among Norwegian Youth: A General Population Study. International Journal of Environmental Research and Public Health, 21(9), 1136.‏ doi.org/10.3390/ijerph21091136
Pasaribu, A. M. N. (2023). Electronic Sports (E-Sports): A Global Phenomenon Affecting Sports Culture. Riyadhoh: Jurnal Pendidikan Olahraga, 6(2), 190-194.‏ doi.org/10.31000/sinamu.v4i1.7923
Poulus, D. R., Sharpe, B. T., Jackman, P. C., Swann, C., & Bennett, K. J. (2024). Defining elite esports athletes: A scoping review. International review of sport and exercise psychology, 1-36. doi.org/10.1080/1750984x.2024.2386531
Rothwell, G., & Shaffer, M. (2019). eSports in K-12 and Post-Secondary schools. Education Sciences, 9(2), 105. doi.org/10.3390/EDUCSCI9020105
Saiz-Alvarez, J. M., Palma-Ruiz, J. M., Valles-Baca, H. G., & Fierro-Ramírez, L. A. (2021). Knowledge management in the esports industry: sustainability, continuity, and achievement of competitive results. Sustainability, 13(19), 10890. doi.org/10.3390/su131910890
Shi, M., & Ren, R. (2023). Do Chinese viewers watch e-sports games for a different reason? Motivations, attitude, and team identification in predicting e-sports online spectatorship. Frontiers in Psychology, 14, 1234305. doi.org/10.3389/fpsyg.2023.1234305
Smithies, T. D., Toth, A. J., & Campbell, M. J. (2024). The Effect of Total Sleep Deprivation on the Cognitive and In-Game Performance of Rocket League Esport Players. Nature and Science of Sleep, 2183-2204. doi.org/10.2147/NSS.S470105
Statista. Video Games - Worldwide. Statista. Availabe from: https://www.statista.com/outlook/dmo/digital-media/video-games/worldwide?currency=EUR(open in a new window).
Szot, M., Karpęcka-Gałka, E., Dróżdż, R., & Frączek, B. (2022, January). Can nutrients and dietary supplements potentially improve cognitive performance also in esports?. In Healthcare (Vol. 10, No. 2, p. 186). MDPI.‏ doi.org/10.3390/healthcare10020186
Trotter, M. G., Coulter, T. J., Davis, P. A., Poulus, D. R., & Polman, R. (2020). The association between esports participation, health and physical activity behaviour. International journal of environmental research and public health, 17(19), 7329. doi.org/10.3390/ijerph17197329
Wu, X., & Zhang, Y. (2024). E-sports Industry Development Status and Countermeasure Research. Curriculum Learning and Exploration, 2(3).‏ doi.org/10.18686/cle.v2i3.4760
Yu, Y., Li, Y., Zhang, Z., Gu, Z., Zhong, H., Zha, Q., ... & Chen, E. (2020). A bibliometric analysis using VOSviewer of publications on COVID-19. Annals of translational medicine, 8(13).‏ doi.org/10.21037/atm-20-4235
Yu, Y., Li, Y., Zhang, Z., Gu, Z., Zhong, H., Zha, Q., ... & Chen, E. (2020). A bibliometric analysis using VOSviewer of publications on COVID-19. Annals of translational medicine, 8(13), 816. doi.org/10.21037/atm-20-4235
 

فایل ها

سابقه مقاله

  • تاریخ دریافت: 29 مرداد 1404
  • تاریخ بازنگری: 18 آبان 1404
  • تاریخ پذیرش: 19 بهمن 1404

هم رسانی

ارجاع به این مقاله

آمار