طرح‌ریزی دیپلماسی ورزشی در ایران براساس تحلیل اهمیت – عملکرد

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 کارشناسی ارشد، گروه مدیریت ورزشی، دانشکده علوم ورزشی، دانشگاه الزهرا(س)، تهران، ایران.

2 دانشیار، گروه مدیریت ورزشی، دانشکده علوم ورزشی، دانشگاه الزهرا (س)، تهران، ایران.

3 دانشیار، گروه مدیریت ورزشی، دانشکده علوم ورزشی، دانشگاه تربیت دبیر شهید رجایی، تهران، ایران.

4 استادیار، گروه تحقیق در عملیات، دانشکده مدیریت و اقتصاد، دانشگاه تربیت مدرس، تهران، ایران.

10.30473/arsm.2026.75360.3982

چکیده

پژوهش حاضر با هدف طرح­ریزی دیپلماسی ورزشی در سازمان‌های ورزشی ایران انجام شد. جامعه آماری این پژوهش شامل تمامی خبرگان، کارشناسان و صاحب‌نظران بخش ستادی سازمان‌های کلان ورزشی جمهوری اسلامی ایران بودند که از بین آن‌ها نمونه پژوهش به شیوه هدفمند انتخاب شد. ابزار پژوهش پرسشنامه محقق­ساخته­ای است که با روش مطالعات کتابخانه­ای تهیه شد و پس از تأیید روایی محتوایی، مورد استفاده قرار گرفت. با استفاده از روش DNAP، روابط شبکه‌ای مؤلفه‌ها تعیین و وزن مؤثر هر مؤلفه از ماتریس همبستگی کامل براساس مفهوم اساسی ANP محاسبه شد. یافته­های پژوهش نشان داد که ابعاد دیپلماسی ورزشی در سازمان‌های ورزشی کشور شامل 5 بعد «انسجام درونی»، «بهبود و ترویج»، «اعتمادسازی
بین­المللی»، «بستری برای گفتگو» و «تصویرسازی بین­المللی» است که دو بعد اول در دسته ابعاد علت (اثرگذار) و بقیه ابعاد در دسته ابعاد معلول (تأثیرپذیر) قرار گرفتند. همچنین، تحلیل IPA نشان داد که ابعاد «انسجام درونی» و «بهبود و ترویج» در دسته ابعاد دارای اهمیت پایین و عملکرد بالا (نیازمند اقدام اصلاحی فوری)، بعد «تصویرسازی بین­المللی» در دسته ابعاد دارای اهمیت بالا و عملکرد بالا (نیازمند تداوم)، بعد «اعتمادسازی بین­المللی» در دسته ابعاد دارای اهمیت بالا و عملکرد پایین (عدم نیاز به اصلاح فوری) و بعد «بستری برای گفتگو» در دسته ابعاد دارای اهمیت و عملکرد پایین قرار داشت. براساس نتایج به دست ­آمده در پژوهش حاضر، پیشنهاد می‌شود مدیران عالی ورزش کشور، علاوه‌بر توجه به ابعاد و مؤلفه‌های شناسایی شده در این پژوهش، شرایطی را مهیا نمایند تا با ارتقای نشاط و شادکامی اجتماعی، ارتقای همبستگی ملی و هویت­بخشی ملی، بهبود روابط سیاسی و حقوقی، بهبود شرایط اجتماعی و فرهنگی و ترویج صلح و دوستی، بسترهای بهبود و ارتقای دیپلماسی ورزشی در سازمان‌های ایران را فراهم نمایند.

کلیدواژه‌ها

مراجع

Abdi, K., Talebpour, M., Fullerton, J., Ranjkesh, MJ., & Jabbari Nooghabi, H. (2018). Converting Sports Diplomacy to Diplomatic Outcomes: Introducing a Sports Diplomacy Model. International Area Studies Review, 21(4), 365–81. https://doi.org/10.1177/2233865918808058
Abdi, K., Talebpour, M., Fullerton, J., Ranjkesh, MJ., & Jabbari Nooghabi, H. (2019). Identifying Sports Diplomacy Resources as Soft Power Tools. Place Branding and Public Diplomacy, 15(3), 147–55. https://doi.org/10.1057/s41254-019-00115-9
Abdi, K., Talebpour, M., Ranjkesh, M., & Jabbari Nooghabi, H. (2021). The Modeling of Soft Power Implementation Throughout Sport Diplomacy. Sport Management Studies, 13(66), 263-296. (In Persian)
Apollo, M., Mostowska, J., Legut, A., Maciuk, K., & Timothy, D. J. (2023). Gender Differences in Competitive Adventure Sports Tourism. Journal of Outdoor Recreation and Tourism, 42, 100604. https://doi.org/10.1016/j.jort.2022.100604
Berg, B K. ( 2021). The Immense Potential of Sport Diplomacy. Findings in Sport, Hospitality, Entertainment, and Event Management. Vol. 1.
Brownell, S. (2013). The Olympic Public Sphere: The London and Beijing Opening Ceremonies as Representative of Political Systems. In International Journal of the History of Sport, 30,1315–27. https://doi.org/10.1080/09523367.2013.793180
Chiu, WY., Tzeng, GH., & Li, HL. (2013). A new hybrid MCDM model combining DANP with VIKOR to improve E-store business. Knowledge-Based Systems, 37(January), 48-61.  https://doi.org/10.1016/j.knosys.2012.06.017
Dichter, H.L. (2020). Soccer Diplomacy International Relations and Football since 1914. Edited by Peter J. Beck. https://doi.org/10.2307/j.ctv12sdv7x
Dichter, H.L., & Beck, P.J.,  (2022). Soccer Diplomacy: International Relations and Football since 1914, Sport in History, 42 (1), 154-156. https://doi.org/10.1080/17460263.2021.2024975
Dixon, Marlene A., Arden, J., Anderson, Robert E., Baker, Pamela HB. Esherick, C. (2019). Management in Sport for Development: Examining the Structure and Processes of a Sport Diplomacy Initiative. International Journal of Sport Management and Marketing, 19(3/4), 268. https://doi.org/10.1504/IJSMM.2019.099787
Ebrahimipour, H., Mokhtari Dinani, M., & Rezaei Pandari, A. (2021). Influential Social Marketing Interventions in Physical Activity Promotion. Health Education, 121(6), 569-83. (In Persian) https://doi.org/10.1108/HE-04-2021-0058
Esherick, C., Baker, RE., Jackson, S., & Sam, M. (2018). Case Studies in Sport Diplomacy. FiT Publishing.
Ettinger, A. (2023). Saudi Arabia, Sports Diplomacy and Authoritarian Capitalism in World Politics. International Journal of Sport Policy and Politics, 531-547. https://doi.org/10.1080/19406940.2023.2206402
Garamvölgyi, B., Bardocz-Bencsik, M., & Dóczi, T. (2022). Mapping the Role of Grassroots Sport in Public Diplomacy. Sport in Society, 25(5), 889–907. https://doi.org/10.1080/17430437.2020.1807955
Garamvölgyi, B., & Dóczi, T. (2021). Sport as a Tool for Public Diplomacy in Hungary. Physical Culture and Sport, 90(1), 39-49. https://10.2478/pcssr-2021-0012
Gauthier, R. (2019). Constructing Statehood through Sport: Football, Kosovo, and the Court of Arbitration for Sport. Canadian Yearbook of International Law/Annuaire Canadien de Droit International 56 (October): 220-257. https://doi.org/10.1017/CYL.2019.4
Chu, R.K.S., & Choi, T. (2000). An Importance-Performance Analysis of Hotel Selection Factors in the Hong Kong Hotel Industry: a Comparison of Business and Leisure Travelers. Tourism Management, 21(4), 363-377. https://doi.org/10.1016/S0261-5177(99)00070-9
Grix, J. (2013). Sport Politics and the Olympics. Political Studies Review, 11(1), 15-25. https://doi.org/10.1111/1478-9302.12001
Jafabeigi, Sh., Nouri, M.S., & Moharramzadeh, M. (2025). Structural Model of International Competence and Diplomacy of Sports Managers in the Country. Research in Sport Management and Marketing, 6(2), 1-24. https://doi.org/10.22098/rsmm.2022.10495.1091
Jarvie, G. (2024). Sport, Soft Power and Cultural Relations. Journal of Global Sport Management, 9(4), 670-687. https://doi.org/10.1080/24704067.2021.1952093
Kang, Y., & Houlihan, B. (2021). Sport as a Diplomatic Resource: the Case of South Korea, 1970-2017. Journal of Sport Policy and Politics, 45-63. https://doi.org/10.1080/19406940.2021.1877169
Knight, J. (2023). Knowledge Diplomacy: the Role of International Higher Education, Research and Innovation in International Relations. International Encyclopedia of Education, 203-209. https://doi.org/10.1016/b978-0-12-818630-5.02035-2
Leite Junior, E., & Rodrigues, C. (2020). Belt, Road and Ball: Football as a Chinese Soft Power and Public Diplomacy Tool. In the Belt and Road Initiative (pp. 61-83). Singapore: Palgrave Macmillan.
Li, M., Pitts, B.G., & Quarterman, J. (2008). Research Methods in Sport Management, UNKNO.
Min, D., & Choi, Y. (2019). Sport Cooperation in Divided Korea: An Overstated Role of Sport Diplomacy in South Korea. Sport in Society, 22(8), 82–95. https://doi.org/10.1080/17430437.2018.1536120
Mohammadhassan, F., Honari, H., Farahani, A., Safania, A.M., Bagherian Farahabadi, M. (2023). Proposing Development Model of Diplomacy through Sport. Sport Management, 15(1), 19-35. (In Persian)  DOI: 10.22059/jsm.2020.299042.2425
Moradi Siasar, G.H., & Bakhtiyari Babapiri, A. (2025).  Comprehensive sports diplomacy model for Iran's Police. New Approaches in Sports Mmanagement, 13(48), 1-37. https://doi.org/10.22034/ntsmj.2024.2030426.1027
Mousset, K., Violette, L., & Épron, A. (2023). The Failure to Co-host the Seoul 1988 Summer Olympics: A Diplomacy “of Small Steps” Influenced by International Opinion (1985–88). Journal of Sport Policy and Politics, 387-399.  https://doi.org/10.1080/19406940.2023.2239821
Murray, S., & Pigman, GA. (2014). Mapping the Relationship Between International Sport and Diplomacy. Sport in Society, 17(9), 1098–1118. https://doi.org/10.1080/17430437.2013.856616
Murray, S. (2013). Sports Diplomacy in the Australian Context: A Case Study of the Department of Foreign Affairs and Trade. Sports Law and Governance Journal, 1(1). https://doi.org/10.53300/001c.6399
Murray, S. (2018). Sports Diplomacy Origins, Theory and practice. 1st Edition, Routledge.
Murray, S. (2012). The Two Halves of Sports-Diplomacy. Diplomacy and Statecraft, 23(3), 576-592. https://doi.org/10.1080/09592296.2012.706544
Nouri, D., Ghadimi, B., & Shojaei, M. (2018). Designing a Model of Iranian Football Diplomacy Based on Field Theory. Strategic Studies in Sports and Youth, 17(41), 113-136. (In Persian)
Ozsari, A., Fisekcioglu, İ. B., Cetin, M. C., & Temel, A. S. (2018). Sport Diplomacy as Public Diplomacy Element. International Journal of Science Culture and Sport, 6(3), 339-349. https://doi.org/10.14486/IntJSCS765
 Pandari, A. R. (2024). A New Framework for Sustainable Development Policymaking Based on Importance–Performance Analysis. Process Integration and Optimization for Sustainability, 8(5), 1615-1627. (In Persian) https://doi.org/10.1007/s41660-024-00448-w
Pigman, G. (2014). International Sport and Diplomacy’s Public Dimension: Governments, Sporting Federations and the Global Audience. Diplomacy and Statecraft, 25(1), 94-114. https://doi.org/10.1080/09592296.2014.873613
Podoler, G. (2024). Sports-Heritage Diplomacy and Inter-Korean Relations: Possibilities and Challenges. International Journal of Sport Policy and Politics, 17(2), 1-10.  https://doi.org/10.1080/19406940.2024.2378142
Raeissadat, M T., Mottaghi, A., Sajjadi, N., & Rabiei, H. (2022). The Geopolitics of Sport and Diplomacy of Neighborhood Relations in the 2022 World Cup in Qatar (Case Study: Iran and the Persian Gulf Arab States). Geopolitics Quarterly, 17(4), 334–52.
Rezaei Pandari, A., Azar, A., Taghavi, A., & Moghbel Baarz, A. (2015). A Fuzzy Cognitive Mapping Model for Service Supply Chains Management Performance Measurement (Case Study: Insurance Industry). Industrial Management Perspective, 4(4), 75-93. (In Persian)
Rofe, J. S., & Postlethwaite, V. (2021). Scholarship and Sports Diplomacy: The Cases of Japan and the United Kingdom. Diplomatica, 3(2), 363–85. https://doi.org/10.1163/25891774-03020005
Sabzi, Z., Shariati Feizabadi, M., & Saboonchi, R. (2021). Role of Sport Diplomacy in Developing Interactions of Iran and USA. Journal of Sport Management, 12(4), 1119-1140. (In Persian) https://doi.org/10.22059/jsm.2020.284611.2294 
Said, A. (2019). Qatar’s Bid for the World Cup: the Role of Sport in International Relations. Bachelor's thesis, University of Malta.
Søyland, H. S. (2020). Qatar's Sports Strategy: A Case of Sports Diplomacy or Sportswashing? (Doctoral Dissertation), Instituto Universitário de Lisboa, Lisbon, Portgual.
Trunkos, J., & Heere, B. (2017). Sport Diplomacy: A Review of How Sports Can be Used to Improve International Relations. In. FIT Publishing.
Vidal-Vilaplana, A., Gregori-Faus, C., Parra-Camacho, D., & González-Serrano, M. H. (2023). Analysis of Sport Management Subjects in University Sports Sciences Degrees in Spain. The International Journal of Management Education, 21(2), 100771. https://doi.org/10.1016/j.ijme.2023.100771
Waltz, CF., & R. Bausell, B. (1981). Nursing Research: Design, Statistics, and Computer Analysis. Amazon.
Won, D., & Chiu, W. (2020). Politics, Place and Nation: Comparing the Hosting of Sport Events in Korea and Taiwan. Sport in Society, 23(1), 142–58. https://doi.org/10.1080/17430437.2018.1555911
Yen, G.-F., & Tsao, H.-C. (2020). Reexamining Consumers’ Cognition and Evaluation of Corporate Social Responsibility via a DANP and IPA Method. Sustainability, 12(2), 1-26.
Zhaoa, Ch., & Knijnik, J. (2021). Women’s Tennis Diplomacy: Australia–China Cultural relations and Li Na as a Sports Celebrity Diplomat of the Australian Open. International Journal of Sport Policy and Politics, 13(2), 341–358. https://doi.org/10.1080/19406940.2021.1928732

فایل ها

سابقه مقاله

  • تاریخ دریافت: 12 مرداد 1404
  • تاریخ بازنگری: 28 شهریور 1404
  • تاریخ پذیرش: 21 بهمن 1404

هم رسانی

ارجاع به این مقاله

آمار